Wielu właścicieli kominków zwraca uwagę na gatunek drewna, wygląd płomienia czy ilość wydzielanego ciepła. Ale tylko nieliczni wiedzą, że najważniejszym parametrem opału nie jest jego rodzaj ani nawet sposób spalania, lecz wilgotność drewna. To właśnie ona decyduje o efektywności palenia, ilości dymu, emisji szkodliwych substancji i żywotności Twojego kominka.

Drewno może być ekologiczne, naturalne i odnawialne ale tylko wtedy, gdy jest odpowiednio suche.
Palenie mokrym to odwrotność ekologii powoduje to: większą emisję zanieczyszczeń, smog, stratną energetykę i niszczenie komina.

W tym blogu dowiedz się jak wilgotność wpływa na spalanie, środowisko i zdrowie, jak ją mierzyć oraz jak uzyskać opał idealnie suchy.

Czym właściwie jest wilgotność drewna?

Wilgotność drewna to ilość wody zawarta w jego strukturze, wyrażona procentowo.
Dla zrozumienia skali:

* świeżo ścięte drzewo: 50–60% wilgotności,

* rok sezonowania: ok. 25–35%,

* drewno gotowe do kominka: 15–20%,

* poniżej 15% to bardzo suche, idealne do efektywnego spalania.

Woda, która znajduje się w drewnie, musi zostać odparowana, zanim materiał zacznie się właściwie palić. Jeśli jest jej dużo, spalanie jest niepełne i dosłownie duszone.

Dlaczego mokre drewno jest nieekologiczne?

Palenie drewna o zbyt dużej wilgotności to jeden z największych problemów emisyjnych w sezonie grzewczym. Dym z mokrego drewna to mieszanka toksyn, które wnikają w powietrze, glebę i nasze płuca.

Przyjrzyjmy się temu bliżej:

Wilgotne drewno produkuje nawet 4 razy więcej dymu

Gdy do paleniska trafia mokre drewno, energia z płomienia zamiast ogrzewać dom zużywa się na odparowanie wody. W efekcie:

* spalanie jest dużo wolniejsze i niepełne,

* powstaje intensywny biały dym,

* rośnie emisja szkodliwych cząstek PM2.5 i PM10.

Taki dym to nie tylko „niewinny zapach palonego drewna”. Wpływa on na jakość powietrza podobnie jak spaliny samochodowe czy emisje z węgla.

Toksyczne związki benzo(a)piren, tlenek węgla i smółki

W efekcie niepełnego spalania powstają:

* benzo(a)piren – silnie rakotwórczy, nawet w małych ilościach,

* tlenek węgla (CO) – bezwonny, niebezpieczny gaz,

* lotne związki organiczne (LZO),

* smoły i substancje smoliste.

To właśnie one odpowiadają za powstawanie smogu niskiej emisji, szczególnie w małych miejscowościach i na obrzeżach miast.

Warto wiedzieć, że mokre drewno może generować kilkukrotnie wyższe stężenia benzo(a)pirenu niż drewno dobrze wysuszone.

Mokre drewno zatruwa Twój kominek od środka

Zbyt wilgotny opał sprawia, że:

* szybciej odkłada się sadza,

* w kominie tworzą się smoły i kreozot,

* wkład kominkowy brudzi się dużo szybciej,

* spada sprawność kominka nawet o 30–40%.

Najgroźniejsze jest to ostatnie: kreozot może się zapalić, prowadząc do niebezpiecznego pożaru sadzy w kominie. To jedna z najczęstszych przyczyn interwencji straży pożarnej w sezonie zimowym.

Dlaczego wilgotność drewna to klucz ekologii?

Palenie suchym drewnem:

* zmniejsza emisję pyłów,

* ogranicza smog,

* pozwala uzyskać więcej ciepła przy mniejszej ilości opału,

* redukuje ślad węglowy gospodarstwa domowego.

Jeśli naprawdę zależy Ci na ekologicznym ogrzewaniu, zacznij właśnie tutaj to najtańszy i najskuteczniejszy sposób na ograniczenie domowych emisji.

Ile ciepła tracisz, paląc mokrym drewnem?

Dla porównania:

* 1 kg mokrego drewna (ok. 40% wilgotności) da Ci nawet o 50% mniej energii niż drewno o wilgotności 15–20%.

* Aby ogrzać dom mokrym drewnem, musisz spalić nawet dwa razy więcej opału.

Każdy kilogram nadmiarowej wody to zmarnowana energia.

Zatem paląc mokrym drewnem:

* przepalasz pieniądze,

* bardziej obciążasz środowisko,

* szybciej niszczysz kominek.

Jak sprawdzić wilgotność drewna?

Najprościej użyć wilgotnościomierza, kosztuje niewiele, a daje precyzyjny pomiar. Pomiar wykonuj:

* na świeżo rozłupanym kawałku,

* nie na powierzchni polana, która szybko wysycha.

Jeśli nie masz miernika, zwróć uwagę na oznaki mokrego drewna:

Cechy mokrego drewna:

* jest ciężkie jakby „nasiąknięte”,

* ma ciemniejszą barwę,

* kora łatwo odchodzi płatami,

* podczas palenia syczy (to odparowująca woda),

* płomień jest słaby i niestabilny,

* daje gęsty, biały dym.

Cechy suchego drewna:

* jest lekkie,

* ma jasny kolor,

* na końcach widać pęknięcia,

* nie pachnie świeżą żywicą,

* podczas spalania daje mocny, żółty płomień.

Jak suszyć drewno, by miało idealną wilgotność? Praktyczny przewodnik

Oto sprawdzony proces sezonowania drewna:

1. Wybierz dobre miejsce do suszenia

Drewno powinno leżakować:

* pod zadaszeniem,

* w miejscu przewiewnym,

* rozłożone w sposób umożliwiający cyrkulację powietrza.

Najgorsze miejsce to zamknięty garaż lub piwnica, drewno tam nie schnie, tylko pleśnieje.

2. Oddziel je od podłoża

Ułóż drewno na paletach lub belkach. Wilgoć z ziemi potrafi przenikać do dolnej warstwy drzewa i spowalniać cały proces.

3. Czas sezonowania, ile naprawdę trwa? W praktyce: 

*miękkie drewno: ok. 1 rok, 

* twarde drewno liściaste (buk, grab, dąb): 2 lata, 

* drewno bardzo żywiczne (np. sosna): 1,5 roku. Najlepsze rezultaty daje sezonowanie minimum dwóch sezonów letnich.